Bạn đang vô cùng hào hứng vì chuẩn bị thưởng thức món ăn khoái khẩu của mình. Thế nhưng, khi bạn đưa miếng đầu tiên vào miệng, nó lại không mấy vui vẻ như bạn nghĩ. Một cảm giác đau rát khó chịu khiến bạn nhăn mặt. Ấy là lúc, bạn biết được sự tồn tại của một nốt nhiệt miệng tai hại.
Vậy, nhiệt miệng thực chất là gì, nguyên nhân do đâu và làm sao để loại bỏ nhiệt miệng nhanh chóng? Để tìm hiểu điều này, hãy đọc bài viết sau bạn nhé.
Mục lục
Nhiệt miệng là gì?
Nhiệt miệng hay loét áp tơ (Canker Sores) là những vết loét rất nông, hình tròn hoặc oval, có màu trắng (thỉnh thoảng là màu vàng), viền ngoài màu đỏ, chúng phát triển ở bên trong niêm mạc miệng bao gồm bờ trong môi, má trong, lưỡi, nướu và vòm miệng.
Nhiệt miệng rất phổ biến, hầu như ai ai trong chúng ta cũng đã từng một vài lần mắc phải, phụ nữ và tuổi thanh thiếu niên thì có nguy cơ cao nhất. Tuy vậy, nó là một bệnh lí răng miệng rất đơn giản, hiếm gây biến chứng. Đa phần các nốt nhiệt miệng ở dạng nhẹ nên chúng có thể tự khỏi.
Nhiệt miệng rất dễ nhầm lẫn với mụn rộp sinh dục ở miệng – một loại vết loét gây ra bởi sự tấn công của virus HSV-1. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, chúng ta có thể nhận thấy những đặc điểm khác biệt của chúng, cụ thể là:
| Nhiệt miệng | Mụn rộp |
| Là những vết loét phía bên trong niêm mạc miệng | Là những vết loét phía bên ngoài niêm mạc miệng (trên môi, quanh mép, dưới mũi, dưới cằm) |
| Vết loét không có mủ, không đóng vảy | Vết loét có mủ, có đóng vảy |
| Bệnh không lây nhiễm | Bệnh có thể lây nhiễm từ người này sang người khác qua tiếp xúc nước bọt hay ăn uống chung. |
Nhiệt miệng được chia làm 3 dạng:
- Nhiệt miệng nhỏ: có kích thước dưới 10mm, vết loét này là phổ biến nhất, thế nhưng chúng có thể tự khỏi sau 7 – 10 ngày mà không để lại sẹo.
- Nhiệt miệng lớn: có kích thước từ 10 – 30mm. Vết loét tồn tại lâu hơn, khoảng từ 2 – 4 tuần và có thể để lại sẹo. Có khoảng 15% số người bị nhiệt miệng mắc loại này. Sự xuất hiện của các vết loét lớn trong khoang miệng thường là lời cảnh báo cho một bệnh lí tiềm ẩn bên trong cơ thể.
- Nhiệt miệng đám: Là những đốm loét rất nhỏ mọc sát nhau để tạo thành vết loét lớn. Tuy nhiên, nhiệt miệng dạng này cũng không nguy hiểm, chúng có thể tự lành sau 1 tuần.
Tìm hiểu thêm: Cách xử lý nhiệt miệng mãn tính hiệu quả
Dấu hiệu nhận biết bệnh nhiệt miệng
Trước khi một vết loét thực sự hình thành, bạn có thể lờ mờ cảm thấy cảm giác nóng trong miệng, khoảng một vài ngày trước đó. Thế nhưng chỉ cho tới khi bạn đưa lưỡi hoặc răng hay thức ăn chạm vào chúng bạn mới nhận biết được sự tồn tại của một vết nhiệt miệng.
Nhiệt miệng gây ra tình trạng đau rát rất khó chịu, khiến bạn ăn không ngon, ngủ không yên, làm việc gì cũng uể oải, giao tiếp kém tự tin. Trong trường hợp nghiêm trọng, một số triệu chứng khác có thể xuất hiện như là: lên cơn sốt, nổi hạch ngay góc hàm, tiêu chảy, đầy hơi, sút cân,…
Nhiệt miệng là do đâu?
Y học hiện đại vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến các nốt nhiệt miệng. Tuy nhiên, người ta cho rằng các tổn thương thực thể tại khoang miệng hay vấn đề dinh dưỡng, dị ứng, bệnh lý có liên quan nhất định đến sự hình thành của nhiệt miệng. Còn theo y học cổ truyền, nhiệt miệng sinh ra là do ảnh hưởng từ tâm, can, tỳ, vị, nhiệt độc, lối sống và chế độ ăn uống.
Các bạn có thể xem xét cụ thể các tác nhân gây bệnh sau đây:
Nhiệt miệng do chấn thương
- Chẳng may cắn vào bên trong má, cắn vào môi hay lưỡi khiến niêm mạc tổn thương.
- Đánh răng quá nhanh và mạnh gây chảy máu chân răng, trầy xước bên trong khoang miệng.
- Đôi khi bề mặt răng sắc nhọn hoặc thiết bị nha khoa, chẳng hạn như niềng răng hoặc răng giả không vừa vặn, cũng có thể gây ra vết loét.
- Bị tai nạn vùng mặt, vùng hàm.
Xem thêm: Nguyên nhân chảy máu chân răng và cách khắc phục
Do vấn đề ăn uống
- Hay ăn những món cay, nóng, nhiều dầu mỡ hoặc sử dụng gia vị cay nhiều.
- Một số loại thực phẩm có vị chua như là kim chi, dưa cà hay trái cây có múi (chẳng hạn như chanh, cam, quýt, dứa, táo, dâu tây) thường có tính axit nên chúng có thể gây ra vết loét hoặc làm vấn đề tồi tệ hơn.
- Chế độ ăn uống nghèo nàn dinh dưỡng thiếu hụt các thành phần quan trọng như là vitamin B, C, nguyên tố sắt và kẽm.
Có thể bạn quan tâm: Nhiệt miệng nên ăn gì để nhanh lành
Do vấn đề dị ứng
Một số người bị nhạy cảm với glutein, khi ăn những thực phẩm như lúa mạch, lúa mì hay một số loại ngũ cốc, cơ thể không dung nạp được glutein gây ra phản ứng viêm loét khoang miệng.
Hai chất phụ gia thực phẩm thường gặp có liên quan đến vết loét là gia vị quế và axit benzoic (một chất bảo quản phổ biến có trong thực phẩm và nước giải khát).
Nếu bạn sử dụng kem đánh răng hay các sản phẩm chăm sóc răng miệng khác có chứa sodium lauryl sulfate (SLS) thì miệng cũng có thể xuất hiện vết nhiệt miệng vì đây là một thành phần có tính chất tẩy rửa mạnh, dễ bào mòn niêm mạc vùng mô mềm.
Do bệnh lý
Nếu như tình trạng nhiệt miệng tái phát thường xuyên, bạn nên nghi ngờ rằng có thể bản thân đang gặp phải một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn nào đó. Cụ thể là:
- Bệnh về đường tiêu hóa: viêm đại tràng, viêm đại tràng co thắt (hội chứng ruột kích thích), bệnh Crohn, bệnh Giardias.
- Bệnh tự miễn: bệnh Behcet.
- Bệnh HIV/AIDS.
Do các nguyên nhân khác
- Mất cân bằng hormone trong thời kỳ kinh nguyệt, mang thai và cho con bú, giai đoạn tiền mãn kinh.
- Căng thẳng kéo dài.
- Sử dụng thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen.
- Virus, vi khuẩn tấn công khi sức đề kháng suy giảm trầm trọng.
Khám nhiệt miệng được thực hiện thế nào, khi nào bạn nên đi khám?
Nhiệt miệng tuy đơn giản, dễ khỏi nhưng khi trở nặng bạn cần lưu ý các dấu hiệu và đi khám kịp thời…
…
Điều trị nhiệt miệng
Thông thường, các vết loét nhẹ thì không cần điều trị, chúng có xu hướng tự khỏi trong thời gian ngắn. Những vết loét dai dẳng, lâu lành, có kích thước lớn thì được điều trị bằng thuốc (dạng bôi hoặc uống) kết hợp với nước súc miệng steroid.
…
