Trong suốt thai kỳ, nhiều phụ nữ gặp phải các vấn đề răng miệng như sâu răng, ê buốt, đau nhức nhưng lại chần chừ điều trị vì lo sợ ảnh hưởng đến thai nhi. Trong đó, câu hỏi “bà bầu có trám răng được không?” là băn khoăn rất phổ biến. Thực tế, trám răng khi mang thai không hoàn toàn bị cấm, nhưng cần được thực hiện đúng thời điểm và đúng chỉ định y khoa. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và yên tâm hơn khi chăm sóc răng miệng trong thai kỳ.
Mục lục
Bà bầu có trám răng được không?
Theo các hiệp hội nha khoa và sản khoa, mang thai không phải là chống chỉ định của trám răng. Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể trám răng nếu việc điều trị được chỉ định đúng và thực hiện trong điều kiện an toàn.
Về nguyên tắc y khoa, trám răng là một thủ thuật bảo tồn, ít xâm lấn, nhằm loại bỏ mô răng sâu và phục hồi hình thể răng bằng vật liệu nhân tạo. So với nhổ răng hay điều trị tủy, trám răng thường nhẹ nhàng hơn, ít gây stress cho cơ thể hơn và ít nguy cơ biến chứng hơn.
Việc trám răng khi mang thai được xem là an toàn khi đáp ứng các điều kiện sau:
- Thai phụ được thăm khám kỹ lưỡng, khai báo rõ tình trạng thai kỳ, tuổi thai, các bệnh lý đi kèm và thuốc đang sử dụng.
- Bác sĩ đánh giá chính xác mức độ tổn thương răng và mức độ cần thiết của điều trị.
- Thủ thuật được thực hiện tại cơ sở nha khoa uy tín, có kinh nghiệm điều trị cho phụ nữ mang thai, với trang thiết bị và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn đầy đủ.
Trong lâm sàng, cần phân biệt rõ hai nhóm trám răng.
Trám răng điều trị là trám răng nhằm xử lý sâu răng, răng mẻ vỡ, răng ê buốt do mất mô răng, hoặc các tổn thương có nguy cơ tiến triển thành viêm tủy và nhiễm trùng. Đây là những trường hợp thường được khuyến nghị điều trị, kể cả trong thai kỳ, vì lợi ích kiểm soát bệnh lý rõ ràng vượt trội so với nguy cơ.
Trám răng thẩm mỹ là trám răng nhằm cải thiện màu sắc, hình thể răng khi không có bệnh lý cấp tính. Những thủ thuật này không mang tính cấp thiết và thường được khuyến cáo trì hoãn đến sau sinh, trừ khi có lý do đặc biệt và được bác sĩ đánh giá là an toàn.
Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi “bầu có trám răng được không” là có, nhưng phải đặt trong bối cảnh đúng chỉ định và đúng thời điểm.
Hỏi đáp: Trám răng rồi có bị sâu không?
2. Thời điểm nào trong thai kỳ phù hợp nhất để trám răng
Mặc dù trám răng có thể thực hiện trong thai kỳ, nhưng không phải giai đoạn nào cũng thuận lợi như nhau. Việc lựa chọn thời điểm phù hợp giúp giảm tối đa nguy cơ cho thai nhi và tạo sự thoải mái cho người mẹ.
Tam cá nguyệt thứ nhất (0–3 tháng)
Ba tháng đầu thai kỳ là giai đoạn hình thành các cơ quan quan trọng của thai nhi như tim, não, cột sống và các chi. Đây cũng là thời kỳ nhạy cảm nhất với các tác nhân từ bên ngoài.
Ở giai đoạn này, nhiều thai phụ bị nghén nặng, buồn nôn, mệt mỏi và nhạy cảm với mùi. Việc nằm ghế nha khoa có thể gây khó chịu, tăng buồn nôn hoặc tụt huyết áp.
Khuyến nghị chung trong tam cá nguyệt thứ nhất là hạn chế các can thiệp nha khoa không thật sự cần thiết. Các thủ thuật thẩm mỹ nên trì hoãn. Tuy nhiên, nếu thai phụ bị đau răng nhiều, sâu răng tiến triển nhanh, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc nguy cơ áp xe, trám răng và các can thiệp điều trị cần thiết vẫn nên được thực hiện. Trong những trường hợp này, lợi ích kiểm soát nhiễm trùng thường lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn.
Điều quan trọng là bác sĩ phải cân nhắc kỹ, giảm tối đa thời gian điều trị và tránh các thủ thuật không cần thiết.
Tam cá nguyệt thứ hai (4–6 tháng)
Tam cá nguyệt thứ hai được xem là giai đoạn lý tưởng nhất để thực hiện các thủ thuật nha khoa, trong đó có trám răng.
Lúc này, các cơ quan của thai nhi đã hình thành cơ bản và thai kỳ tương đối ổn định hơn. Nguy cơ sảy thai giảm rõ rệt so với ba tháng đầu, trong khi nguy cơ sinh non vẫn còn thấp.
Về phía người mẹ, triệu chứng nghén thường giảm, thể trạng ổn định hơn, ít buồn nôn và có thể nằm ghế nha khoa trong thời gian vừa phải mà không quá khó chịu.
Trong giai đoạn này, thai phụ có thể thực hiện:
- Trám răng sâu.
- Lấy cao răng và làm sạch răng.
- Điều trị các tổn thương men và ngà răng.
Việc điều trị trong tam cá nguyệt thứ hai giúp kiểm soát tốt bệnh lý răng miệng, giảm nguy cơ phải can thiệp cấp cứu ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Tam cá nguyệt thứ ba (7–9 tháng)
Ba tháng cuối là giai đoạn thai nhi phát triển nhanh về kích thước, bụng to rõ, thai phụ dễ mệt và khó nằm lâu ở tư thế ngửa. Nằm ngửa kéo dài có thể gây hội chứng tụt huyết áp do tử cung chèn ép tĩnh mạch chủ dưới, làm mẹ chóng mặt, buồn nôn, thậm chí ngất.
Trong tam cá nguyệt thứ ba, việc trám răng vẫn có thể thực hiện khi cần thiết, nhưng nên giới hạn ở các thủ thuật ngắn, nhẹ và thật sự cần thiết. Bác sĩ thường điều chỉnh tư thế ghế hơi nghiêng sang trái để giảm chèn ép mạch máu.
Những điều trị phức tạp, kéo dài hoặc mang tính thẩm mỹ nên được trì hoãn đến sau sinh, trừ trường hợp cấp cứu.
Thuốc tê dùng khi trám răng có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Thuốc tê tại chỗ là thành phần thường dùng trong trám răng để kiểm soát đau. Các thuốc tê phổ biến trong nha khoa hiện nay, như lidocaine, được xếp vào nhóm có thể sử dụng trong thai kỳ khi dùng đúng liều và đúng chỉ định.
Thuốc tê tại chỗ tác động chủ yếu tại vùng tiêm và chỉ một lượng rất nhỏ đi vào tuần hoàn chung. Khi sử dụng liều phù hợp, nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi là rất thấp.
Điều kiện để đảm bảo an toàn gồm:
- Sử dụng thuốc tê được khuyến cáo cho phụ nữ mang thai.
- Tiêm với liều thấp nhất nhưng vẫn đủ hiệu quả.
- Tránh tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc tê ngoài chỉ định.
Thai phụ nên thông báo cho bác sĩ nha khoa nếu có bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp thai kỳ, tiền sử dị ứng thuốc hoặc đang dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ sản khoa, để bác sĩ lựa chọn loại thuốc tê phù hợp.
Vật liệu trám răng có gây hại không?
Hiện nay, các vật liệu trám răng phổ biến gồm composite, glass ionomer và amalgam.
Composite là vật liệu nhựa tổng hợp có màu gần giống răng thật. Đây là vật liệu được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Composite không chứa kim loại nặng và được xem là an toàn cho phụ nữ mang thai khi trám răng thông thường.
Glass ionomer là vật liệu có khả năng giải phóng fluor, giúp hỗ trợ chống sâu răng. Vật liệu này cũng được đánh giá là an toàn và thường được dùng trong các trường hợp cần trám răng cho trẻ em và thai phụ.
Amalgam, hay còn gọi là trám bạc, có chứa thủy ngân ở dạng hợp kim. Mặc dù nhiều nghiên cứu cho thấy amalgam ổn định khi đã đông cứng, nhưng việc đặt hoặc tháo miếng trám amalgam có thể giải phóng một lượng rất nhỏ hơi thủy ngân. Do đó, xu hướng hiện nay là hạn chế sử dụng amalgam cho phụ nữ mang thai và ưu tiên các vật liệu thay thế như composite hoặc glass ionomer.
Tóm lại, với vật liệu trám hiện đại, đặc biệt là composite và glass ionomer, trám răng trong thai kỳ được xem là an toàn khi thực hiện đúng kỹ thuật.
Chụp X-quang răng khi mang thai
Chụp X-quang không phải lúc nào cũng cần thiết khi trám răng. Trong nhiều trường hợp sâu răng nông, bác sĩ có thể đánh giá và trám mà không cần phim chụp.
Khi cần thiết để chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương, X-quang răng có thể được chỉ định. Lượng tia X trong chụp răng rất thấp và khu trú ở vùng hàm mặt. Khi sử dụng áo chì và tấm che cổ, lượng tia đến vùng bụng gần như không đáng kể.
X-quang chỉ nên thực hiện khi lợi ích chẩn đoán rõ ràng và không có phương pháp thay thế phù hợp. Thai phụ cần thông báo rõ tình trạng mang thai để được bảo hộ đầy đủ.
